Manşet: Rafineri | Gündem: Bütçe | Spot: Duraklama
MAKROEKONOMİ | RUSYA
Faizde duraklama, enflasyonda yeniden hızlanma, yatırımda daralma. Bu sayı, rafineri kapasitesi ve yakıt arzındaki kırılmanın sektörlere uzanan zincirini izliyor.
Kaynak: MonDef, MAKROEKONOMİ | RUSYA, Bülten 08-2026, s. 1–2.
Bülten gösterge panosu
Birinci sayfanın faiz, enflasyon, enerji ve kur göstergeleri.
- MB faizi
- %14,00
- Resmî enflasyon
- %6,33
- Enflasyon hedefi
- %4
- Sberindex
- %7,6
- Brent
- 107,3 $
- Ural
- 104,6 $
- Gaz
- 2,90 $
- USD/RUB
- 84,34
- EUR/RUB
- 97,76
- TL/RUB
- 1,74
- CNY/RUB
- 12,5
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, gösterge panosu, s. 1.
Büyüme var; yatırım iştahı yok.
Reel sektör iki ayrı yönde ilerliyor: tüketim ve perakende canlı kalırken sabit sermaye yatırımları daralıyor. Sanayi üretimi ise sınırlı büyümeyle yatay bir görünüm veriyor.
| Gösterge | Değer | Bültendeki okuma |
|---|---|---|
| GSYH büyümesi | +%1,3 | İkinci çeyrek; beklentinin üzerinde. |
| Sanayi üretimi | +%0,1 | Yılın ilk yedi ayı; büyüme sıfıra yakın. |
| Perakende, gıda dışı | +%10,1 | İkinci çeyrek; iç talep güçlü. |
| Sabit sermaye yatırımları | −%14,3 / −%6,6 | İlk ve ikinci çeyrek; daralma sürüyor. |
| Bütçe açığı | 5,8 trilyon ₽ | Ocak–Ağustos; GSYH'nin %2,5'i. |
| Reel sektör borcu | 100 trilyon ₽ | 2022 başındaki 59 trilyon ₽ seviyesinden yükseldi. |
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, s. 1 ve s. 4.
Aynı ekonomiden iki ayrı sinyal.
İyimser okuma
- Çin ticareti rekor tazeliyor: Sekiz ayda +%28,4; Lavrov'a göre yıllık 250 milyar dolar sınır değil.
- Asya-Pasifik kapısı: İlk yarıda 157,5 milyar dolar (+%24,5); Rus ihracatçıların sevkiyatı +%35.
- İkinci çeyrek büyümesi beklentiyi aştı: GSYH +%1,3; ilk çeyrekte ekonomi %0,2 daralmıştı.
- İç talep ayakta: Gıda dışı perakende +%10,1; tüketim harcamaları +%6,1.
- Temmuz sanayisi beklentiyi geçti: Yıllık +%0,4, aylık +%0,1 ile üst üste ikinci pozitif ay.
- Rosstat 2025'i yukarı revize etti: Sanayi endeksi 101,3'ten 103,5'e; metalurji tek başına +22,8 puan getirdi.
- Metalurji toparlanıyor: Haziran ve temmuzda aylık +%0,8; sivil sanayinin tek büyüme motoru.
- Madencilikte düşüş durdu: Temmuz +%0,2; renkli metal cevheri üretimi canlı.
- Ağustosta deflasyon: Meyve-sebze −%6,9; patates −%16,7.
- Dizel ucuzladı: Benzin yükselirken dizel −%0,47; hedefli politika tarım ve nakliyeye geçişi sınırladı.
- Ural 100 doları aştı: Mayıstan bu yana ilk kez; ihracat gelirine doğrudan destek.
- Bütçe gelirleri artıyor: Sekiz ayda 25,9 trilyon ruble; +%9,2.
- Reel ücretler yükseliyor: İlk çeyrek +%8,7; ikinci çeyrek +%4,4.
- Borsada yeni bir kat: İlaç, makine ve perakende kapitalizasyonu +%75; elektronik-optik 4,7 milyar rubleden 48,4 milyara çıktı.
Kötümser okuma
- Bütçe açığı yıllık planı aştı: Sekiz ayda 5,8 trilyon ruble (%2,5 GSYH); yıllık hedef 3,786 trilyondu. Harcamalar +%14,7.
- Çeyreklik açık rekoru: 2026 ilk çeyrekte açık GSYH'nin %9,0'ı oldu.
- Yatırımlar kötümser: Sabit sermaye yatırımları ilk çeyrek −%14,3, ikinci çeyrek −%6,6; inşaat ilk çeyrek −%10,0.
- PMI yeniden 50'nin altında: Ağustos 48,8; temmuz 50,7. Üç ayın ilk daralması.
- Enflasyon hızlandı: %5,98'den %6,33'e; ЦМАКП yıl sonu için %6,5–6,8 öngörüyor.
- Talep enflasyonu yukarı kayıyor: Yakıt ve sigara hariç gıda dışı yıllık artış %2,8'den %3,55'e çıktı.
- Dördüncü çeyrek hakikat anı: Meyve-sebze mevsimselliği ile 1 Ekim ЖКХ zammı aynı anda gelecek.
- Yakıt arzı gergin: Rafinaj hacmi 3,85 milyon varil/güne indi; benzin yıl başından +%24,6.
- Kimya sanayii geriledi: Yıllık endeks %100,3'ten %93,8'e.
- Otomotiv toparlanması durdu: Temmuz üretimi 2024 ortalamasının %84'ü, 2021'in %70'i.
- Sanayi sıfıra yapıştı: Yedi ayda +%0,1; Rosstat ilk yarıyı %0,4'ten %0,0'a indirdi.
- Şirket borcu patladı: 59'dan 100 trilyon rubleye (+%70); kimyada +%236.
- Yeni yaptırım dalgası: AB'nin 21. paketi; eylülde filoya ek tedbirler ile liman ve havalimanı kısıtları.
- Gaz kapısı 2027'de kapanıyor: 1 Ocak 2027'den itibaren AB'de Rus doğalgazına tam yasak.
- Beklentiler aşağı revize: MB eylül anketinde enflasyon %6,6, büyüme %0,5.
- Kur beklentiye ulaştı: Yıl sonu tahmini 84,9; spot 15 Eylül'de 84,34. Güçlü ruble ihracat gelirini baskılıyor.
- İşgücü bitti: “Ekonomide serbest işçi kalmadı”; yapısal büyüme freni.
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, “İyimser / Kötümser”, s. 1.
Piyasa ve kulis gündemi
Vergi, markaların dönüşü, özelleştirme, dijital ruble ve faiz beklentisi şirket kararlarını etkileyen beş ana kulis başlığı.
2027'de yeni vergi paketi mi?
1 Ocak 2026'da KDV %22'ye çıktı; bütçeye 2026'da +1,19, 2027'de +1,56 trilyon ruble katkı bekleniyor. Yeni bir KDV artışına düşük ihtimal veriliyor; borç piyasasındaki sıkışma nedeniyle bazı ekonomistler seçeneği masada görüyor. Alternatifler 2022–2024'te denenen NDPİ, aşırı kâr vergisi ve kur harçları.
Batılı markalar geri mi dönüyor?
Peskov şubatta “mutlaka dönecekler” dedi. Birçok marka Rospatent'te tescillerini yeniliyor. Şirketler susuyor; avukatları mevzuat, AVM'de yer darlığı ve güçlenen yerli rekabeti çalışıyor.
Özelleştirme listesi
Maliye yedi büyük şirketin hissesi için öneri sundu; başlangıçta otuz şirket konuşuluyordu. Beklenen gelir 100–300 milyar ruble. İsimler açıklanmadı.
Dijital ruble sahaya indi
Uygulama 1 Eylül'de büyük bankalar ve ticaret şirketleriyle başladı. Cirosu 30 milyon rubleyi aşan satıcılar 1 Eylül 2027'de; kalanlar 2028'de sisteme dâhil olacak.
Faiz indirimini unutmalı mı?
Kuliste iki senaryo var.
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, “Piyasada ve Kuliste Konuşulanlar” ve “Bu Ayın Çarpıcı Rakamları”, s. 1.
Takvim — yakında ne var?
Merkez Bankasının bir sonraki faiz toplantısı.
ЖКХ tarife zammı yürürlüğe giriyor.
Benzin ihracat yasağının süresi doluyor.
AB'de Rus doğalgazına tam yasak başlıyor.
Dijital rublede ikinci dalga; cirosu 30 milyon rubleyi aşan satıcılar sisteme giriyor.
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, “Takvim”, s. 1.
Veriler / tahminler
Bültenin üç yıllık karşılaştırma tablosu; 2026 satırı tahminleri gösterir.
| Yıl | Enflasyon | “Reel” MB faizi | Büyüme | İhracat (10⁹ USD) | İthalat (10⁹ USD) | USD/RUB yıllık ort. | Petrol USD/varil | Reel maaş artışı 2021=100 | İşsizlik | Bütçe dengesi %GSYH |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | %9,5 | %8,0 | %4,9 | 477 | 383 | 92,4 | 68 | 119,1 | %2,5 | −%1,6 |
| 2025 | %5,6 | %13,6 | %1,0 | 468 | 400 | 83,4 | 56 | 124,3 | %2,2 | −%3,9 |
| 2026 | %5,5 | %8,5 | %1,0 | 506 | 412 | 81,2 | 65 | 128,4 | %2,3 | −%2,5 |
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, “Veriler / Tahminler”, s. 1.
Ayın değerlendirmesi
Merkez Bankası, 11 Eylül'de anahtar faizi %14,00'te sabit tutarak Haziran 2025'te başlattığı gevşeme döngüsüne ilk kez ara verdi ve rakamlar bu temkini doğruluyor. Ağustosta aylık bazda −%0,08 deflasyon görülse de bu, geçen yılın aynı ayındaki −%0,4'ün çok altında; yıllık enflasyon %5,98'den %6,33'e çıktı.
Sebep açık: meyve-sebze −%6,9 ucuzlarken benzin üç haftada +%2,3 pahalandı ve yakıt-sigara hariç gıda dışı ürünlerdeki yıllık artış %3,55'e tırmandı; parasal enflasyon hâlâ yukarı bakıyor.
Reel sektörde tablo iki yönlü: ikinci çeyrekte GSYH +%1,3 büyüdü ve perakende gıda dışı +%10,1 ile canlı; buna karşılık sabit sermaye yatırımları ilk çeyrekte −%14,3, ikinci çeyrekte −%6,6 daraldı. Sanayi yedi ayda yalnızca +%0,1 büyüdü ve imalat PMI ağustosta 48,8'e geriledi.
Asıl kırılganlık kamu maliyesinde: Ocak–Ağustos açığı 5,8 trilyon ruble (%2,5 GSYH) ile tüm yıl için belirlenen 3,786 trilyonluk hedefi aştı. Enerji cephesi ikili sinyal veriyor: Ural 104,6 dolara çıktı; rafinaj hacmi 3,85 milyon varil/güne indi ve ülke ilk kez deniz yoluyla benzin ithal ediyor.
Özet: Enflasyon ve faiz beklentileri yukarı; büyüme ve yatırım aşağı. Yılın kalanının dört temel değişkeni bütçe açığı, yakıt arzı, yatırım iştahı ve işgücü kıtlığı.
Kaynak: MonDef, Bülten 08-2026, s. 1.
